BÁC SĨ PHAN SUNG – NGƯỜI THẦY THUỐC GIỮA NGỤC TÙ CÔN ĐẢO

Nhân kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/02. Tại Nhà tù Côn Đảo, có những tấm gương “Lương y như từ mẫu” đã để lại dấu ấn sâu sắc. Trong số đó, bác sĩ Phan Sung – người tù chính trị đồng thời là thầy thuốc tận tụy – được nhắc đến như biểu tượng của y đức, lòng nhân ái và tinh thần vượt lên nghịch cảnh để cứu sống đồng đội giữa chốn lao tù khắc nghiệt.

Bác sĩ Phan Sung (tức Phan Văn Mua), sinh ngày 19/5/1932 tại huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế. Năm 1950, ông tham gia cách mạng, phục vụ tại Tiểu đoàn 231 tỉnh Thừa Thiên Huế. Với chuyên môn y khoa, ông được giao nhiệm vụ quân y, sau đó công tác tại đội giải phẫu X14 ở khu vực Duy Xuyên – Gò Nổi (Quảng Nam – Đà Nẵng), nơi chiến sự diễn ra vô cùng ác liệt.

Ngày 13/5/1970, trên đường đi công tác, ông không may bị địch bắt. Đến ngày 17/5/1971, ông bị đưa ra Côn Đảo và bị kết án 8 năm tù giam.

Tại Côn Đảo, tổ chức cách mạng phân công ông phụ trách chăm sóc sức khỏe cho tù nhân chính trị. Qua thăm khám, ông nhận thấy tình trạng sức khỏe của anh em vô cùng nghiêm trọng: hơn 80% mắc bệnh lao, nhiều người suy kiệt, teo cơ, bại liệt do thiếu dinh dưỡng, thiếu rau xanh và bị xiềng xích trong thời gian dài.

Trước tình thế đó, bác sĩ Phan Sung đã trực tiếp đấu tranh với chúa đảo nhằm yêu cầu cải thiện điều kiện chữa bệnh cho tù nhân. Bằng lập luận chặt chẽ, thái độ kiên trì và tinh thần nhân đạo, ông buộc phía quản lý trại giam chấp nhận một số yêu cầu cần thiết, tạo điều kiện tối thiểu cho việc điều trị.

Trong hoàn cảnh gần như không có thuốc men, ông chủ động tìm kiếm các loại cây thuốc nam trên đảo, tận dụng mọi vật dụng sẵn có để cứu chữa người bệnh. Những dây đàn ghi-ta bỏ đi được ông mài thành kim châm cứu, điều trị hiệu quả nhiều trường hợp co rút, teo cơ và suy nhược….

Nhờ sự tận tâm và sáng tạo ấy, trạm xá tại chuồng cọp trại 7 vẫn duy trì hoạt động, trở thành điểm tựa cả về thể chất lẫn tinh thần cho nhiều tù nhân.

Sau khi kiểm tra sức khỏe tù nhân tại chuồng cọp trại 7, ông nhận thấy nhiều người suy kiệt rất nặng, khó có khả năng phục hồi. Ông cố gắng tìm tòi và tiếp cận được tài liệu nghiên cứu về việc sử dụng máu gà để hỗ trợ phục hồi sức khỏe, ông đã tự thử nghiệm phương pháp này trên chính cơ thể mình trước khi áp dụng cho người bệnh. Kết quả rất khả quan đã mở ra hướng điều trị mới: tiêm máu gà với liều lượng nhỏ kết hợp vitamin giúp nhiều tù nhân cải thiện thể trạng, ăn ngủ tốt hơn và dần hồi phục.

Ông còn vận động xin nuôi gà trong trại để lấy máu làm thuốc và dùng thịt gà bồi dưỡng cho người bệnh. Phương pháp này mang lại hiệu quả rõ rệt, từ đó anh em tù nhân trìu mến gọi ông là “Bác sĩ máu gà”.

Sau Hiệp định Paris, ngày 14/2/1974, bác sĩ Phan Sung được trao trả tại Lộc Ninh, sau đó được đưa ra Sầm Sơn (Thanh Hóa) phụ trách đoàn an dưỡng Nam Bộ. Sau ngày đất nước thống nhất, ông trở về quê hương, tiếp tục công tác trong ngành y và giữ chức Trưởng trạm Da liễu Bình Trị Thiên.

Câu chuyện về bác sĩ Phan Sung là minh chứng sinh động cho tinh thần nhân đạo và ý chí kiên cường của những người chiến sĩ cách mạng tại Côn Đảo. Trong điều kiện khắc nghiệt ngay trong nhà tù, ông đã biến kiến thức y học, sự sáng tạo và lòng yêu thương con người thành phương tiện cứu sống đồng đội, góp phần giữ vững niềm tin và nghị lực sống giữa chốn “địa ngục trần gian”.

Share:

Mang đến cho bạn những chuyến đi tuyệt vời

Khai mạc trưng bày chuyên đề “Những đóa hoa giữa ngục tù Côn Đảo”

Sáng 05/02/2026, tại Di tích Công Quán, Bảo tàng – Thư viện tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cơ sở Côn Đảo) long trọng tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề “Những đóa hoa giữa ngục tù Côn Đảo”. Đây là hoạt động văn hoá ý nghĩa mừng Đảng quang vinh, mừng Xuân Bính